درباره گروه جنگلداری

١. مێژووی دامەزراندن و پەرەسەندن

بەشی دارستانی زانکۆی کوردستان لە ساڵی ١٩٩٥ بەمەبەستی وەڵامدانەوە بە پێداویستییە زانستی، توێژینەوەیی و فێرکارییەکانی کۆمەڵگە لە بواری سەرچاوە سروشتییەکاندا دامەزرا. لە سەرەتادا، بە کردنەوەی خوێندنی کاردانی (دوو ساڵە) لە تەکنەلۆژیای دارستان و بە ئامادەبوونی تەنها دوو ئەندامی دەستەی زانستی، بەڕێزان دکتۆر شەهرام کەبوودوەندپوور و دکتۆر لوقمان قەهرەمانی، دەستی بە کار کرد. بە هەوڵی بەردەوام، لە ساڵی ١٩٩٨ مۆڵەتی وەرگرتنی خوێندکاری لە ئاستی بەکالۆریۆسی بەردەوام لە ئەندازیاریی دارستان وەرگرت و لە یەکەم خولدا ٣٠ خوێندکاری وەرگرت.

لە ساڵی ٢٠٠٦، بەشەکە سەرکەوتوو بوو لە وەرگرتنی مۆڵەتی کردنەوەی خوێندنی باڵا (ماستەر) و لە یەکەم قۆناغدا حەوت خوێندکار لە پسپۆڕییەکانی بەڕێوەبردنی دارستان و زانستە ژیانییەکانی دارستان وەرگیران. ئەم پەرەسەندنە، پێگە و گرنگیی ڕۆژ لەدوای ڕۆژی بەشەکە لە یەکێک لە ناوچە گرنگەکانی دارستانەکانی زاگرۆسی وڵاتدا نیشان دەدات. لە ساڵی ٢٠٢٠، بە دەرچوونی مۆڵەتی وەرگرتنی خوێندکاری نێودەوڵەتی لە ئاستی دکتۆرا لە زانست و ئەندازیاریی دارستان، چالاکییە نێودەوڵەتییەکانی بەشەکە فراوانتر بوو.

ئێستا، دەستەی زانستیی بەشەکە پێکدێت لە شەش ئەندام (چوار پڕۆفیسۆری یاریدەدەر و دوو مامۆستای یاریدەدەر) کە شانبەشانی هاوکاری لەگەڵ «ناوەندی توێژینەوە و پەرەپێدانی دارستانی زاگرۆسی باکوور (دکتۆر هیدایەت غەزەنفەری)»، ڕۆڵ لە چالاکییە فێرکاری و توێژینەوەییەکاندا دەگێڕن. هەڵکەوتەی جوگرافیی بەشەکە لە نزیک هەرێمی کوردستانی عێراق، ئەم دەرفەتە دەڕەخسێنێت کە وەک ناوەندێکی زانستیی هەرێمی بناسرێت و لە پەرەپێدانی هاوکاریی زانستی لەگەڵ وڵاتانی دراوسێدا ڕۆڵ بگێڕێت.

٢. پەیامی سەرۆکی بەش

دکتۆر ئەحمەد وەلیپوور، سەرۆکی بەشی دارستان، بە جەختکردنەوە لەسەر گرنگیی پاراستن و بەڕێوەبردنی بەردەوامی دارستانەکانی زاگرۆس، ڕایدەگەیەنێت: «ئێمە لە بەشی دارستان پابەندین کە بە پێگەیاندنی دەرچووانی شارەزا لە زانست و تەکنەلۆژیای سەردەم، ڕۆڵێکی کاریگەر لە گەشەپێدانی بەردەوام و پاراستنی سەرچاوە سروشتییەکانی وڵاتدا بگێڕین، بە تەرکیزکردنە سەر دارستانەکانی زاگرۆس. کوالیتیی فێرکاری، توێژینەوەی داهێنەرانە و بەکارهێنانی تەکنەلۆژیای نوێ، تەوەری سەرەکیی چالاکییەکانمانن. ڕوانگەی ئێمە بریتییە لە گرنگیدان بە پێداویستییەکانی کۆمەڵگە خۆجێیەکان، بەهادانان بە زانستی ئیکۆلۆژیی سوننەتی و خۆماڵییان، پشتیوانیکردن لە سیستەمە سوننەتییەکانی بەڕێوەبردنی دارستان، کەڵکوەرگرتن لە توانای ڕێکخراوە ناحکومییەکان و دامەزراندنی سیستەمێکی بەڕێوەبردنی بەشدارانە بە ئامادەبوونی هەموو لایەنە پەیوەندیدارەکان.»

٣. دیدگا و ئامانجەکان

بەشی دارستان هەوڵ دەدات بە بەرزکردنەوەی ئاستی زانستی و توێژینەوەیی، پێگەیاندنی هێزی پسپۆڕ و بڵاوکردنەوەی زانستی خۆماڵی و جیهانی، وەک سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو لە بواری دارستانداریی زاگرۆس لەسەر ئاستی وڵات و هەرێم بناسرێت.

ئامانجە سەرەکییەکان:

• پێگەیاندنی هێزی پسپۆڕ و کارامە لە بواری دارستانداری و پاراستنی سەرچاوە سروشتییەکان.

• پاراستن، بەڕێوەبردن و کەڵکوەرگرتنی دروست لە دارستانەکانی وڵات بە تەرکیزکردنە سەر دارستانەکانی زاگرۆس.

• پەرەپێدانی توێژینەوەی زانستی و کارپێکراو لە بواری بەڕێوەبردنی دارستانەکانی زاگرۆس.

• تێکەڵکردنی بەڕێوەبردنی دارستان لەگەڵ بنەما کۆمەڵایەتی-ئابوورییەکان و چەمکەکانی گەشەپێدانی بەردەوام.

• بەرزکردنەوە و پەرەپێدانی زانست و تەکنەلۆژیای نوێ لە بوارەکانی دارستانداریدا.

• بڵاوکردنەوەی چەمکەکانی گەشەپێدانی بەردەوام و پاراستنی ژینگە لە کۆمەڵگەدا.

• هاوکاریی نیشتمانی و نێودەوڵەتی لە بواری فێرکاری و توێژینەوەی پەیوەست بە دارستانەکان.

• دامەزراندنی سیستەمێکی بەڕێوەبردنی بەشدارانەی دارستان بە بەشداریی هەموو لایەنەکان (کۆمەڵگە خۆجێیەکان، حکومەت و ڕێکخراوە ناحکومییەکان).

٤. پسپۆڕییەکان و چالاکییەکان

ئەم بەشە جگە لە ئاستی بەکالۆریۆس، ساڵانە لە ئاستی ماستەردا لەم سێ پسپۆڕییەدا خوێندکار وەردەگرێت:

• بەڕێوەبردنی دارستان

• زانستە ژیانییەکانی دارستان

• ئاوەدانی و کەڵکوەرگرتن لە دارستان

هەروەها، لە ساڵی ٢٠٢٠ەوە، ئەم بەشە لە ئاستی دکتۆرا لە زانست و ئەندازیاریی دارستان خوێندکاری نێودەوڵەتی وەردەگرێت، کە هەنگاوێکی گرنگە لە پەرەپێدانی چالاکییە زانستییەکانی بەشەکەدا.

٥. پێگەی بەش لە فاکەڵتی و زانکۆدا

بەشی دارستان وەک یەکێک لە بەشە سەرەکییەکانی فاکەڵتی، ڕۆڵێکی بنەڕەتی لە فێرکاری، توێژینەوە و پەیوەندی لەگەڵ پیشەسازی و کۆمەڵگەدا دەگێڕێت و بە هاوکاری لەگەڵ ناوەندە توێژینەوەییە نیشتمانی و نێودەوڵەتییەکان، لە بەرزکردنەوەی ئاستی زانستیی فاکەڵتی و زانکۆ و چارەسەرکردنی کێشە ژینگەییەکانی ناوچەکەدا بە تەرکیزکردنە سەر دارستانەکانی زاگرۆس کاریگەرە.

٦. بوارەکانی چالاکیی زانستی و توێژینەوە

بواری زانست و ئەندازیاریی دارستان بە پێشکەشکردنی وانەی جۆراوجۆر لە بوارەکانی بەڕێوەبردنی دارستان، دارستانناسی، بۆماوەزانی، ئیکۆلۆژی و ئەندازیاریی دارستان، دەرچووان بۆ پاراستن، بەڕێوەبردن و کەڵکوەرگرتنی دروست لە دارستانەکانی وڵات ئامادە دەکات. ئەم بەشە بە جەختکردنەوە لەسەر تەکنەلۆژیای نوێ و زانستی خۆماڵی، لەم بوارانەی خوارەوەدا چالاکە:

• داڕشتنی سیاسەت و ڕێکار بۆ بەڕێوەبردنی بەردەوامی دارستانەکانی زاگرۆس.

• تۆمارکردن و داڕشتنی سیستەمە سوننەتییەکانی بەڕێوەبردنی دارستان و زانستی خۆماڵیی پەیوەندیدار.

• ئەنجامدانی پڕۆژەی توێژینەوە لە بواری بەڕێوەبردن، فرەچەشنەیی بایۆلۆژی و بۆماوەزانیی پاراستنی دارستانەکانی زاگرۆس.

• سازکردنی کۆنفرانس، وۆرکشۆپ و خولی فێرکاری.

• لێکۆڵینەوە لە کاریگەرییەکانی گۆڕانی کەشوهەوا لەسەر ئیکۆسیستەمی دارستانی زاگرۆس.

• هاوکاری لەگەڵ ڕێکخراوە نیشتمانی و نێودەوڵەتییەکان لە پڕۆژەکانی پاراستن و کەڵکوەرگرتنی بەردەوام لە دارستانەکان.

بەکورتی، بەشی دارستانی زانکۆی کوردستان بە کەڵکوەرگرتن لە ڕێبازی نوێی زانستی، لە هەوڵی پاراستن و بووژاندنەوەی سەرچاوە سروشتییەکان و گەشەپێدانی بەردەوامی دارستانەکانی زاگرۆسدایە و هەمیشە هەوڵ دەدات لە ڕێگەی فێرکردنی نەوەیەکی پسپۆڕ و پابەند بە پاراستنی دارستانەوە هەنگاو بنێت.